فكرية   سياسية   ثقافية   تصدر عن رابطة كاوا للثقافة الكردية


هزرى  راميارى  رۆشنبيرى  بنكـﻪى كاوﻩى رۆشنبيرى كوردى دﻩرى دﻩكات


Hizrî  Ramyarî  Çandî Kombenda KAWA bo çanda Kurdî derdexe

المشرف العام: صلاح بدر الدين               هيئة التحرير: د. إبراهيم محمود     عبد الخالق سرسام     فدان آدم               مستشارو التحرير: د.محمد عزيز ظاظا     فردة جميل باشا     فؤاد ﮔﻤـو               الإخراج الفني: عصام حجي طاهر                                                                 ﭼﺎوديـ̌ـرى ﮔـشتى: سـﻪلاح بـﻪدرﻩدين          دﻩستى نوسـﻪران: د. ئيبراهيم مـﻪحمود     عـﻪبدولخالق سـﻪرسام     ﭬـﻪدان ئادﻩم          شيرﻩتكارى نوسـﻪران: د. محـﻪمـﻪد عـﻪزيز زازا     فـﻪرده جـﻪميل ﭘـاشا     فوئاد ﮔﻪمو          دﻩرهيـ̌ـنانا هونـﻪرى: عيسام حـﻪجى تاهر                                             Çavdêrê Giştî: Selah Bedredîn          Desteka Nivîskara: Dr. Birahîm Mehmûd     Ebdilxaliq Sersam     Vedan Adem          Şîretkarên Nivîskara: Dr. Mihamed Ezîz Zaza     Ferde Cemîl Paşa     Foad Gemo          Derhênana Hunarî: Îsam Hecî Taher                                      

الـعدد 14
السنةالثانية

 3/2006

 
ناوةروك
 المقالات باللغة:
    العربية
    كوردى
    Kurdî
 أرشيف المجلة
 خطوط / Tîp
 Ali_K_Traditional
 ملاحظات/Hajêhebun
 الاتصال / contact
binkeykawa@hevgirtin.net
    ت / 2242843
    ت / 2240441
 الاشتراك/ Abune

لةيادى دوةمينى بةخشندةيى كورد لةرؤذئاواى كوردستان   سةرووتار
ثاريَزةران.... حةماس .... هؤزةكان   سةلاح بةدرةدين
زةردةشت ناويَكى كوردى رةسةنة ضؤن (زةرد ئةشترا) لة ئةستيَرةى زةرد (خور) ةوة هاتووة لةطةلَ هةندىَ زانيارى نوىَ   عةبدولخالق سةرسام
هونةر و نةخشى "مافور" لة شويَنةوارةكانى (دوين) دا   ئاظان عةبدولخالق سرسام
دروست بونى كيانى سياسي كورد لة هزرى حاجي قادرى كؤييدا   كةريم شارةزا
ثاش60 سالَ لةدواى كؤمارى مةهاباد   تةيمور مستةفايى

ثاش60 سالَ لةدواى كؤمارى مةهاباد

كؤرِى بةريَز/ تةيمور مستةفايى

ئةو نووسينانةى لةسةر كؤمار نووسراون
سةرةتا كؤرِطيَرِ باسي ئةونووسينانةى كرد كة لةسةر كؤمارى مهاباد نووسراون و طوتى: هةر كةس بةثيَى تيَطةيشتنى خؤى بابةتى لةسةر كؤمارى مهاباد نووسيوة و طوتى ئةوةى من ئةمرِؤ ثيَشكةشتانى دةكةم كورتةيةكة لة رِاستييةكانى ئةو كؤمارة بؤ باسكردن لةو كؤمارة دةبيَت بطةرِيَينةوة بؤ شةرِى دووةمى جيهانى كة هاوثةيمانان ئيَرانيان داطير كرد، هةر بةشيَكى كةوتة دةست لايةك، ئةمةريكا و بةريتانيا لةلايةك و روسيا لةلايةكى ديكة و سوثاى ئيَران كة دةستى لة ضةوسانةوةدا بالآ بوو جطة لة بةيانيَك كة طوتى ورةى هيَزةكانى بةرزة هيضي ديكةى ثيَنةكرا كة ئةمة لة كوردستانى عيَراقيش بة هةمان كةسى ئةنفال و دةربةدةر كرد بةلآم كةمترين بةرطرى كرد لةبةرامبةر هيَشى ئةوروثي بة هاتنى ئةو هيَزة ئةوة بوو حكومةتى رةزا رووخا و ئيَران كةوتة هةلَ و مةرجيَكى نويَوة لةو هةلَ و مةرجةدا يةكيَتى سؤظيةت تاورمىَ هات لةبةشى باكوور لةباشوور ئةمةريكا تا دةورى سنة هات لةو مةوداية لة سنة تاورمىَ هيض كةسى تيَدا نةبوو، خةلَك ئازادبوون و هةندىَ ئازادييان ثةيدا كرد لةم ثةيدا كردنةدا خةلَكيَكى زؤر ضةكدار بوون كؤمةلَةى ذ.كـ ثيَك ديَت كة كؤمةلَيَك بيرى نةتةوةى لة نيَو خةلَكى ئةو ديودا بلآو كردةوة لةطةلَ حيزبي هيوا و ثةرةيان دا بةبيرى نةتةوةى هةر لةهةمان كاتدا لةناوضةى ورمىَ خةلَكى ئةو ناوضةية ضوار دةورى ورميَيان دا لةوىَ كؤمةلَيَك جموجؤلَى واكرا كة ورمىَ بطرن، بةلآم بة دةستيَوةردانى يةكيَتى سؤظيةتى كؤتايى بةكيَشةكة هات داواكارى ئةو ضةكدارانةى لةويَبوون لة راستيدا دوو شت بوو يةكيَكيان بؤ ئةوة بوو كة ضةك هةلَبطرن لة ورمىَ هاتوضؤ بكةن بة ئازادانة هةروةها بةزمانى كوردى بخويَنن بؤية روسيا تيَطةيشت كة طرووثيَك هةية كة ئةو دةتوانىَ سودى ليَوةربطريَت بؤ ئةوةى هةنديَك لة مةبةستةكانى خؤى بةدى بهيَنيَت ئةوة بوو لةماوةى ثيَشوو سةرانى عةشيرةتةكانى بانطهيَشت كرد بؤ يةكيَتى سؤظيةت.
دامةزراندنى ثارتةكة
ليَرةوة كؤرِطيَر هاتة سةر باسكردنى ثارتى ديموكراتى كوردستانى ئيَران و طوتى: حيزبي ديموكرات لة 25 ى طةلاويَذى سالَى 1324 لةسةر بنةماى كؤمةلَةى ذ.كـ ثيَك هاتووة حيزبي ديموكرات دواى ثيَكهاتنى بانطهيَشت دةكريَت بؤ يةكيَتى سؤظيةتى ئةو كات وةك حيزبيَكى سياسي داواكارى خؤى دةخاتة رِوو بةشيَوةيةكى سياسيانة لةطةلَ باخرؤف دةدويَت كؤمةلَيَك وةعد و بةلَيَن لةو وةردةطرن تا كؤمةكيان بكات لةرووى ضةك و هاوكاريى ديكة. بيروباوةرِى ئةو ثارتةش لةو سةردةمة لةسىَ خالَدا كؤدةبيَتةوة كة مةسةلةى نةتةوةيى و ديموكراسى هاوثةيوةندى لةطةلَ طةلآنى ئيَران.
دامةزراندنى كؤمار
تةيمور مستةفاى باسى لة هؤكارةكانى دامةزراندنى ئةم كؤمارة كرد و طوتى: دواى دامةزراندنى حيزبي ديموكراتى دةردةكةوىَ كة هةلَ ومةرج رةخساوة لةلايةك ئةم حيزبة لة لايةك ريَكخراوة ضةثةكانى ئيَران بةهيَز بوون لةلايةكى ديكة تيمى ديموكراتى ئازةربايجانيش هيَرش دةكاتة سةر هيَزةكانى ئيَران لة 21 ى سةرماوةرزى سالَى 1324 ئاسةوارى رذيَم ناميَنىَ و حكومةتى ميللى ئازةربايجان دادةمةزرىَ، هةموو ئةم رووداوانةش دةست دةدةنة دةستى يةك و دةردةكةوىَ كة حيزبي ديموكرات دةبيَت كاريَك بكات، ئاكامى ئةو كارة دةبيَتة ئةوةى لة 26 ى سةرماوةرزى 1324 هيَرش دةكةن وشارةوانى مهاباد دةطرن و ئالآى كوردستان هةلَدةكةن، لة 2ى ريَبةندانى 1324 كؤمارى كوردستان ثيَك ديَنن و ثيَشةوا دةبيَتة سةرؤك كؤمار.
كؤمار 11 مانطى تةواو ناخايةنيَت لةماوةى ئةو يازدة مانطة طةليَك كار دةكات لةوانة ناوى كؤمار لةولآتيَكدا بةم شيَوةية ناونرا كة حوكمى خةلَكيَكى تيادا دةكرا ناوةكة خؤى زؤر هةلَدةطريَت دامةزراندنى يةكيَتى ذنان و ريَكخراوةكان كة هةلَسةنطاندنى ئةو كؤمارة ئةطةر بةثيَى زةمان بيَت ئةوا هةست دةكةين ض كاريَكى باشكراوة 60 سالَ ثيَش ئيَستا كؤمةلَطة دواكةوتووتر بووة 97% ى خةلَك نةخويَندةوار بوون لةو كاتة دامةزراندنى يةكيَتى ذنان و ذنى ثيَشةوا خؤى بؤ نيَو ئةو يةكيَتيية نيشانةى طرنطيدانة بة رؤلَى ذن.
هةروةها دامةزراندنى يةكيَتى لاوان لةو كؤمارة، لة رِووى رؤشنبيرييةوة كؤميتةيةك ثيَكديَت بؤ دانانى كتيَبي كوردى بؤ دانانى وشةى كوردى بؤ دروستكردنى فةرهةنطى كوردى رؤذنامةيةكى زؤر بلآودةبيَتةوة/ رؤذنامةى كوردستان لةو ماوةيةدا 113 ذمارةى بلآوكردؤتةوة.
رؤلَى بارزانييةكان
دواتر كؤرِطيَر هاتة سةر باسي ئةو هيَزانةى كة لةو كؤمارةدا رؤلَيان هةبوو و لةم بارةيةوة طوتى: هيَزيَكى بةتوانا لة ناوضةكةدا نةبوون جطةلة هيَزى بارزانييةكان، هاتنى بارزانييةكان بؤ كوردستانى ئيَران لةلايةن خةلَكييةوة ثيَشوازييةكى باشى ليَكرا لةضوار جةنةرِال كة دياريكراون بؤ كوردستان يةكيَكيان بارزانيى نةمر بووة، ئةم هيَزة كة هيَزى 2000 كةسى بووة لةضةندين شةرِ كة لةكوردستانى ئيَران بووة بةشداربوون، لةو شةرِانة زؤر ئازايةتييان نواندووة، شةرِيَكيان كة بةشةرِى قاراوة ناساروة هيَزى ئيَراني هيَرش دةكاتة سةر هيَزى ثيَشمةرطة، لةبةرامبةردا ثيَشمةرطةكان بةرطرى دةكةن و ضةندين كةس لةهيَزى ئيَران دةكوذريَت، ثاش كؤتايى هاتنى شةرِى دووةمى جيهانى شكاندنى نازيسزم و فاشيزم وةزعيَكى ديكة لة كوردستان ديَتة ثيَشةوة بةرة بةرة بةرةو ئةوة دةرِوات ئةو فاكتةرة دةرةكيانةى بوونيان هةبوو لاواز دةبيَت و يةكيَك لةوانة ثةيمانى نيَوان هاوثةيمانان و رووسيا بوو كة ثاش تةواوبوونى شةرِ بكيَشنةوة.
رووخانى كؤمارى مةهاباد
دواتر كؤرِطيَرِ هاتة سةر باسكردنى رووخانى كؤمارةكة و ئاماذةى بةو خالَة لاوازانة كرد كة هؤكاربوون و بؤ رووخانى هؤكارى جيهانى بةوة ليَكدايةوة كة رؤشتنى يةكيَتى سؤظيةت بوو بؤ ئةوةى كؤمارى كوردستان ثشتيوانةكةى ناميَنيَت، دووةم بوونى ئةمةريكا و ئينطليز بوو كة ئةو كاتة هاورِاى مةسةلةى كورد نةبوون بةسةرنجدان بةوةى كورد ليَرة هةية و ئينطليز حاكمى ئيَرةية لةلايةك لةلايةكى ديكة هاوثةيمانى رذيَمى شابوون هؤكارى ناوخؤييةكان رووخانى ضاوةرِواننةكراوى حكومةتى ميللى ئازةربايجان كة ضاوةرِواننةدةكرا و هيض مقاوةمةيان نةكردبوو بووة هؤى دابةزينى ورةو ئةو هيَزانةش لة ئيَراندا بوون ثةيمانيَكى دؤستانة هةبوو لةنيَوانياندا كة بةرةيةكيان هةبوو بةهيواى كوردستان واى ليَهات كة ئةوانيش بةرطرييان ثيَنةكرا.
دواتر كؤرِطيَرِ طوتى: هؤكارى بنةماى ثيَكهيَنانى كؤمارى كورد بة خؤى بوو كةخؤى بووة هؤكارى بنةماى رووخانيشى هةر كورد بووة، لةرووى كؤمةلآيةتييةوة كة دوا كةوتوو بوو.

سةرووى لاثةرِةكة